Dù nhân lực tại Thường trực bị hạn chế, song trong nhiệm kỳ (2014 – 2019) Liên hiệp Hội đã chủ trì tổ chức được nhiều cuộc hội thảo và huy động nhiều đại biểu tích cực tham gia. Hội thảo chọn đúng các chủ đề rất thiết thực được xã hội quan tâm, các khuyến nghị hầu hết sát với các nhu cầu bức xúc của đời sống và sản xuất, vì vậy kết quả hội thảo được lan tỏa tốt.

Các yếu tố tiền đề thành công hội thảo

Ủy ban nhân dân tỉnh rất quan tâm việc ứng dụng khoa học và kỹ thuật góp phần vào sự phát triển của tỉnh mà hội thảo khoa học là một trong những giải pháp hiệu quả nên đã tạo nhiều điều kiện thuận lợi như: về chủ trương, kinh phí, nghiên cứu những kiến nghị được Ban tổ chức hội thảo tổng hợp báo cáo để chỉ đạo cho các ngành nói chung, Liên hiệp Hội nói riêng thực hiện nhiệm vụ này.

Kết quả hoạt động hội thảo khoa học là sản phẩm của sự phối hợp vì vậy rất cần các ngành, các cấp liên quan tham gia và Liên hiệp Hội đã thực hiện tốt vai trò chủ trì, các bên liên quan tham gia hết sức tích cực nên phổ quát được nội dung của chủ đề, nhân lực tương đối đủ và huy động các nhà khoa học, các chuyên gia khá phong phú. Có thể nói không có sự phối hợp sẽ là một kết quả khô khan, thậm chí không thể tổ chức được hội thảo.

Đề xuất chủ đề hội thảo khoa học, dù lĩnh vực nào đó, một khu vực nào đó, song phải là các vấn đề quan trọng, bức xúc trong đời sống và sản xuất. Sản phẩm của hội thảo là những khuyến nghị có tính khoa học, thực tiễn và tính khả thi thì xã hội mới tiếp nhận và sức lan tỏa mạnh. Sản phẩm không có tính tích cực như vậy là hội thảo vô nghĩa. Tuy nhiên con đường phát triển các khuyến nghị đến đời sống thực tại rất cần yếu tố tự giác, nên sau hội thảo thì các ngành và địa phương gắn các khuyến nghị liên quan vào kế hoạch phát triển của mình.

Kết quả hội thảo nhiệm kỳ qua

Dù nhân lực và một số khó khăn khác, song Thường trực Liên hiệp Hội cố gắng trình Ủy ban nhân dân tỉnh cho phép tổ chức được 11 cuộc hội thảo và đều được các ngành các cấp phối hợp thực hiện tốt. Cụ thể các chủ đề hội thảo như sau.

 Năm 2015:

- Phát huy giá trị khu Dự trữ sinh quyển thế giới Mũi Cà Mau phục vụ phát triển du lịch, nghiên cứu khoa học và bảo vệ môi trường;

- Nâng cao nguồn năng lực Y tế Dự phòng trong công tác phòng, chống bệnh tật tỉnh Cà Mau.

Năm 2016:

- Phong trào đấu tranh của Phụ nữ tỉnh Cà Mau trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước;

- Giải pháp đẩy mạnh ứng dụng Khoa học và Công nghệ vào sản xuất ngư – nông – lâm nghiệp tỉnh Cà Mau.

Năm 2017:

- Làng nghề tỉnh Cà Mau – Thực trạng và giải pháp;

- Vấn đề lao động việc làm tỉnh Cà Mau – Những thách thức và giải pháp.

Năm 2018:

- Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch tỉnh Cà Mau;

- Phát triển tôm siêu thâm canh ở tỉnh Cà Mau – Thực trạng và giải pháp;

- Nâng cao năng lực giám sát, tư vấn, phản biện và giám định xã hội.

Năm 2019:

- Thực trạng, giải pháp triển khai, ứng dụng các đề tài, dự án KH&CN vào sản xuất và đời sống ở tỉnh Cà Mau giai đoạn 2016 – 2018;

- Một số giải pháp nâng cao chất lượng Hội thi sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Cà Mau.

Các cuộc hội thảo đã thu hút trên 1.000 lượt đại biểu bao gồm giới khoa học, chuyên gia, người trực tiếp sản xuất, nhà quản lý và đại biểu khác tham gia. Có gần 300 bài tham luận, phần lớn các bài tham luận có chất lượng tốt, chỉ ra nhiều vấn đề mới có cơ sở lý luận, thực tiễn và kinh nghiệm trong đời sống sản xuất mà yêu cầu hội thảo đặt ra.

Tùy chủ đề hội thảo mà nội dung cụ thể có sự khác biệt, song các tham luận và ý kiến có sự tương đồng là: phân tích sâu thực trạng để thấy bản chất của hiện tượng, xác định mặt tốt, mặt hạn chế và nguyên nhân; từ đó đề xuất giải pháp khắc phục, phát triển và kiến nghị với các cấp và cơ quan có trách nhiệm những vấn đề cần quan tâm tháo gỡ; trong đó có nhiều vấn đề thuộc cơ chế, chính sách. Hội thảo đã cung cấp lượng thông tin phong phú và rất nhiều thông tin mới theo hướng phục vụ giải quyết các bức xúc mà xã hội cần.

Các cuộc hội thảo trong nhiệm kỳ của Liên hiệp hội đã đề xuất gần 100 giải pháp và trên 90 kiến nghị sát với từng chủ đề của hội thảo như.

- Hội thảo về “Thực trạng, giải pháp triển khai, ứng dụng các đề tài, dự án KH&CN vào sản xuất và đời sống ở tỉnh Cà Mau giai đoạn 2016 – 2018”. Sau khi phân tích sâu sắc thực trạng, hội thảo đã thống nhất:

+ Khuyến nghị các giải pháp trọng tâm sắp tới: chuyển biến hơn nữa về nhận thức tầm quan trọng của khoa học kỹ thuật với đời sống và sản xuất; đẩy mạnh

Hội thảo phát triển tôm siêu thâm canh

 hơn nữa cơ chế đặt hàng; phát triển đội ngũ cán bộ kỹ thuật; Trung tâm Khuyến nông giữ vai trò nòng cốt trong chuyển giao khoa học kỹ thuật lĩnh vực nông nghiệp; một số vấn đề về đổi mới cơ chế quản lý khoa học kỹ thuật, tăng cường vai trò Hội đồng tư vấn KH&CN; hợp tác với các Viện, Trường; tổ chức lại sản xuất và xây dựng chuỗi liên kết…

+ Kiến nghị với Bộ KH&CN, UBND tỉnh, các ngành các cấp: tạo điều kiện cho tỉnh tham gia các đề tài, dự án cấp Bộ và khu vực; đơn giản hóa thủ tục hành chính, nhất là cấp Bộ; Hội đồng tư vấn KH&CN chọn các đề tài dự án sát với cuộc sống; vận dụng cơ chế tài chính thông thoáng hơn; các ngành, các cấp đề xuất đề tài, dự án sát với nhu cầu thực hiện chiến lược phát triển của mình; phân công trách nhiệm giữa các bên và tăng cường sự hỗ trợ phối hợp với nhau; đánh giá khách quan các đề tài, dự án hiệu quả để có kế hoạch nhân rộng; nhân rộng các điển hình phải chủ động và quan tâm yếu tố xã hội hóa…

- Hội thảo về “Một số giải pháp nâng cao chất lượng Hội thi Sáng tạo kỹ thuật; Cuộc thi Sáng tạo Thanh thiếu niên nhi đồng”. Đại biểu thẳng thắn chỉ ra những ưu điểm, hạn chế đã qua và thống nhất.

+ Khuyến nghị các giải pháp sắp tới cần quan tâm: tăng cường tốt nhận thức của các cấp, các ngành xem sáng tạo là nguồn lực phát triển đất nước; đổi mới nội dung phát động để các tầng lớp trong xã hội hiểu sâu hơn và hưởng ứng tốt hơn;  các ngành, các cấp liên quan có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ trong thực hiện Hội thi và Cuộc thi; động viên khen thưởng kịp thời các tác giả đoạt giải và tạo điều kiện ứng dụng các sáng kiến tốt vào cuộc sống; Ban Tổ chức các cấp biết thực hiện kết hợp giữa diện và điểm, luôn sát với diễn biến và có giải pháp phù hợp…

+ Hội thảo kiến nghị đến Liên hiệp Hội Việt Nam, UBND tỉnh, các ngành và địa phương: Ban Tổ chức Cuộc thi toàn quốc thống nhất với Bộ Giáo dục và Đào tạo bổ sung một số quy định khuyến khích như cuộc thi của ngành giáo dục; Quỹ hỗ trợ sáng tạo Việt Nam (VIFOTEC) hỗ trợ kinh phí cho các tác giả đoạt giải cao của Cuộc thi để nuôi dưỡng ý tưởng sáng tạo và tiến đến ứng dụng trong cuộc sống; tỉnh có cơ chế hỗ trợ ứng dụng vào cuộc sống các giải pháp đoạt giải cao có hiệu quả nhưng không trực tiếp sinh lợi (thường là các giải pháp thuộc nhóm xã hội); các ngành phối hợp với Liên hiệp Hội tốt hơn, nhất là vận động cán bộ, nhân viên trong ngành tham gia Hội thi, Cuộc thi; UBND và Ban Tổ chức Hội thi, Cuộc thi cấp huyện, thành phố có chương trình, kế hoạch cụ thể và xem đây là trách nhiệm của mình…

Sau hội thảo Ban Tổ chức tổng hợp báo cáo và được UBND tỉnh có văn bản chỉ đạo, xử lý các kiến nghị như:

- Tại Công văn số 8815/UBND-KGVX của UBND tỉnh ngày 6/11/2018 “V/v thực hiện một số kiến nghị đề xuất từ Hội thảo khoa học “Thực trạng và giải pháp phát triển du lịch tỉnh Cà Mau” có nội dung: giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với các đơn vị liên quan tham mưu đề xuất với UBND tỉnh việc thực hiện các kiến nghị của Hội thảo, đồng thời thực hiện các kiến nghị của Hội thảo thuộc phạm vi trách nhiệm của Sở. UBND các huyện, thành phố tiếp tục thực hiện các nội dung kiến nghị của Hội thảo thuộc phạm vi trách nhiệm của địa phương…

- Tại Công văn số 8309/UBND-KGVX của UBND tỉnh ngày 6/11/2019 “V/v tăng cường các giải pháp, nâng cao chất lượng Hội thi Sáng tạo kỹ thuật và Cuộc thi Sáng tạo Thanh Thiếu niên, Nhi đồng tỉnh Cà Mau” có nội dung đại thể sau: giao Sở Khoa học và Công nghệ chủ trì phối hợp các cơ quan liên quan rà soát, tham mưu UBND tỉnh các vấn đề về cơ chế, chính sách hỗ trợ tác giả ứng dụng các giải pháp đoạt giải…; Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo và thực hiện tốt Hội thi và Cuộc thi trong nội bộ ngành; các sở, ngành, đoàn thể cấp tỉnh và UBND các huyện và thành phố có hình thức phù hợp tích cực hưởng ứng Hội thi và Cuộc thi; giao Liên hiệp Hội tiếp tục là cơ quan chủ trì phối hợp các cơ quan liên quan thực hiện tốt Hội thi và Cuộc thi những lần kế tiếp...

Một số nhận xét chung

- Chủ đề hội thảo khoa học sát với nhu cầu bức xúc của xã hội. Trong 11 cuộc hội thảo thực hiện đã qua đều là các vấn đề trong đời sống và sản xuất có nhiều vướng mắc cần giải pháp tháo gỡ, vì vậy được dư luận đồng tình và nhiều người cùng tích cực chia sẻ. Cũng có thể nói nhân tố này tạo những thuận lợi nhất định cho tổ chức hội thảo.

- UBND tỉnh rất quan tâm những chủ đề hội thảo khoa học do Thường trực Liên hiệp Hội đề xuất như: tạo nhiều điều kiện thuận lợi; tham dự và có ý kiến chỉ đạo. Các ý kiến chỉ đạo của UBND tỉnh gợi ra nhiều vấn đề mới, có tính tổng quát và sâu sắc, trực tiếp giải quyết các đề nghị thuộc thẩm quyền của mình do hội thảo đặt ra và xem như “mệnh lệnh” hành động cho các ngành, các cấp.

- Thành công của hội thảo còn do sự phối hợp chặt chẽ của các ngành liên quan; dù Thường trực Liên hiệp Hội là cơ quan chủ trì song với vai trò điều hành, nếu không có sự hỗ trợ của các ngành thì giống như sĩ quan “không quân” ra trận và cầm chắc thất bại. Phối hợp giữa các bên được xác định cụ thể nhiệm vụ của từng bên cố gắng hoàn thành và còn hỗ trợ nhau khi cần thiết.

- Làm tốt vai trò chủ trì của Thường trực Liên hiệp Hội như trình UBND tỉnh xin chủ trương, thành lập Ban Tổ chức, xây dựng kế hoạch, chọn mời chuyên gia và đặt hàng tham luận, kiểm tra chất lượng bài, chọn mời đại biểu tham dự đúng với yêu cầu và nội dung của hội thảo, đôn đốc tiến độ công việc theo kế hoạch, thực hiện công tác tuyên truyền để kết quả hội thảo đi vào cuộc sống…

- Tuy nhiên Thường trực Liên hiệp Hội cần cố gắng để thực hiện nhiệm vụ hội thảo có tính chuyên nghiệp hơn như: Ngoài phát huy những ưu điểm trên cần tăng thêm số lượng hội thảo, phù hợp yêu cầu bức xúc, đồng thời số lượng hợp lý giữa các lĩnh vực; đề xuất nhiều vấn đề mới có tính khoa học và tính khả thi hơn; đề xuất UBND tỉnh có cơ chế thiết thực hơn nữa để kết quả hội thảo đi vào đời sống và sản xuất nhanh và sâu./.

PVĐ