Thực hiện Quyết định số 165/2006/QĐ-TTg ngày 14/7/2006 của Thủ tướng chính phủ về việc tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật, Ủy ban nhân dân tỉnh có quyết định giao cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) tổ chức 5 kỳ Hội thi. Như vậy Hội thi được thực hiện phạm vi cả nước và do Liên hiệp Hội chủ trì phối hợp với các ngành và địa phương liên quan.

Mục đích ý nghĩa của Hội thi là khuyến khích và xây dựng phong trào lao động sáng tạo của cán bộ và nhân dân trong các lĩnh vực khoa học và công nghệ; thúc đẩy việc ứng dụng có hiệu quả các giải pháp kỹ thuật vào sản xuất và đời sống, góp phần phát triển kinh tế - xã hội, an ninh quốc phòng, thực hiện mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa.  

Tổ chức Hội thi và ứng dụng giải pháp đoạt giải là hai giai đoạn nối tiếp gắn chặt nhau và hỗ trợ nhau. Tổ chức Hội thi tốt sẽ có giải pháp tốt; ứng dụng tốt giải pháp kỹ thuật đoạt giải tạo phong trào chung mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội và khuyến khích cho Hội thi lần tiếp theo.  

 Liên hiệp Hội tỉnh đã Tổ chức kết quả các kỳ Hội thi

Dù chưa như mong muốn song cũng đạt một số kết quả như: Lần thứ nhất năm 2010 tham dự 46 giải pháp, đoạt giải cấp tỉnh 16; lần 2 năm 2011 tham dự 69 giải pháp, đoạt giải cấp tỉnh 26; lần thứ 3 năm 2012-2013 tham dự 69 giải pháp, đoạt giải cấp tỉnh 27; lần thứ 4 năm 2014-2015 tham dự 77 giải pháp, đoạt giải cấp tỉnh 24; lần thứ 5 năm 2016-2017 đang chuẩn bị tổng kết. Qua đây cho phép ta khái quát rằng phong trào sáng tạo ngày càng đi vào cuộc sống và chất lượng giải pháp ngày càng tốt.  

Dự thi toàn quốc đoạt 01 giải Ba về “Chống đông máu trong chạy thận nhân tạo” và 03 giải Khuyến khích gồm: “Mô hình áo và gối hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ”, “Máy ép bạc cây siêu tốc”, “Cầu kéo xuồng qua đặp”. Kết quả này còn hạn chế, song là tỉnh lẻ, xa các trung tâm khoa học của quốc gia nên xem đây là bước đầu đi tới trên con đường dài nhiều hứa hẹn.

Từng kỳ thi Ủy ban nhân dân tỉnh có Quyết định thành lập Ban Tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật do Chủ tịch Liên hiệp Hội làm trưởng Ban; Chủ tịch Liên hiệp Hội Quyết định thành lập Ban Thư ký và Hội đồng Giám khảo. Cấp huyện cũng thành lập các tổ chức của Hội thi tương tự như tỉnh, do Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân hoặc trưởng Ban Tuyên giáo làm Trưởng Ban Tổ chức Hội thi.

Ban Tổ chức Hội thi xây dựng thể lệ, nội dung, kế hoạch kịp thời cho từng kỳ thi; tố chức triển khai bằng nhiều hình thức: Tổ chức hội nghị, liên kết với các cuộc hợp khác, các kênh thông tin đại chúng, trang Thông tin điện tử của Liên hiệp Hội... Quan tâm trọng điểm là vùng ngành có nhiều lực lượng có khả năng sáng tạo như: các ngành hoạt động trong lĩnh vực khoa học, ngành Giáo dục, Công đoàn, doanh nghiệp, vùng có nhiều hoạt động công nghiệp, nông dân sản xuất giỏi và thợ có tay nghề cao có khả năng sáng tạo; phối hợp với Sở Nội vụ chọn những sáng kiến của công chức, viên chức có thể chuyển thành giải pháp Hội thi.

Các ngành và địa phương quan tâm công tác phát động nên nội dung về Hội thi được chuyển tải phần lớn đến nội bộ và nhân dân; kết quả hưởng ứng Hội thi và ứng dụng giải pháp ngày càng tốt. Có thể nói không có sự quan tâm của các ngành và địa phương thì không có kết quả như hôm nay.          

Ứng dụng các giải pháp kỹ thuật đoạt giải

Trong thời gian qua ở Cà Mau, những giải pháp sáng tạo kỹ thuật đoạt giải  Hội thi Sáng tạo kỹ thuật được ứng dụng khá tốt như:

- Phần mềm quản lý bệnh viện “HOSSOFT PHIÊN BẢN 3.0” đã được Ủy ban nhân dân tỉnh chủ trương và hỗ trợ kinh phí cho các bệnh viện ứng dụng. Là phần mềm có tính mới đầy đủ các chức năng quản lý cơ bản mà một bệnh viện cần có, làm việc trên hệ thống dây chuyền nên tính kế thừa thông tin cao giữa các bộ phận, dễ truy xuất, quản lý chặt chẽ hạn chế tối đa khả năng tiêu cực, thất thoát. Phần mềm triển khai đơn giản, ít tốn kém, rất dễ sử dụng. 

- Giải pháp “Thước đa chức năng” là giải pháp “bốn trong một”, nó thay cho thước thẳng, thước ê ke, thước đo độ, compa. Ngoài ra có khả năng xác định được trục đối xứng hay tâm đối xứng của một hình, xác định tia phân giác của một góc, xác định đường trung trực của một đoạn thẳng, xác định tam giác cân, tam giác đều…Giải pháp này đang ứng dụng tại nhiều trường trong tỉnh.

- Giải pháp: “Chống đông máu cơ học trong chạy thận nhân tạo không dùng Heparin”, có khả năng áp dụng chỉ định cho tất cả các trường hợp suy thận có chỉ định chạy thận nhân tạo nhưng có chống chỉ định dùng heparin; thiết bị đơn giản, rẻ tiền. Hiện nay nhiều bệnh viện trong tỉnh đang áp dụng.

Tác giả BS Hà Thanh Quến đoạt giải khuyến khích giải pháp cố định xương chính mũi bằng ngón tay găng vô trùng trong gãy xương chính mũi

- Giải pháp “Cải tiến quy trình rút sonde Foley cầm chảy máu mũi”. Giải pháp đang gửi dự thi, song đã và đang áp dụng trên thực tế ở nhiều bệnh viện cho kết quả rất tốt. Giải pháp này khắc phục nhiều nhược điểm của gải pháp sonde trước đó. Sau khi đặt sonde không cần đợi thời gian 24 giờ rút, chỉ cần sau khoảng thời gian từ 2 đến 6 giờ ta kiểm tra còn chảy máu hay không để quyết định rút sonde. Gải pháp này giúp người bệnh ít đau, nhanh và bác sĩ thao tác tiện lợi.    

- Giải pháp: “Mô hình áo và gối hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ”, là sáng kiến đơn giản nhưng có khả năng ứng dụng rộng rãi, mô hình này được áp dụng cho những bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ. Hiện nay nhiều bệnh viện trong tỉnh áp dụng.

- Giải pháp “Bình phun khói phục vụ khai thác mật ong đảm bảo an toàn phòng chống cháy rừng”. Dụng cụ gọn nhẹ dễ sử dụng, có màng lưới bao bên ngoài bình để bảo vệ an toàn cho người sử dụng, đảm bảo an toàn cho phòng chống cháy rừng chất lượng mật ong tốt hơn so với các phương pháp trước. nhiều người nuôi ong đang sử dụng giải pháp này.

Tác giả Nguyên Văn Rô đoạt giải ba Máy cày siêu nhẹ

- Giải pháp “Cải tiến máy cày đầm nuôi tôm công nghiệp và nuôi tôm quảng canh loại máy HONDA chạy xăng”. Dân thường gọi với tên máy cày “siêu nhẹ”. Máy có trọng lượng khoảng 80kg, chạy bằng nhiên liệu xăng; máy cày làm cho đất tơi xốp, màu mỡ hơn, giúp cải thiện môi trường. Do gọn nhẹ dễ di chuyển, tiết kiệm nhiên liệu, hạn chế thấp nhất ô nhiễm môi trường. Qua 2 năm kể từ đoạt giải, tác giả đã sản xuất bán ra thị trường hơn 90 chiếc.

Tác giả KS Tô Quốc Nam đoạt giải nhì giải pháp tác nghiệp trong thực hiện quản lý thiết kế cống thủy lợi

- Giải pháp “Tác nghiệp trong thực hiện quản lý thiết kế thi công cống thủy lợi”, có khả năng ứng dụng đối với đập xà lan, đập bản dầm. Công trình được xây dựng ngay trên lòng sông, không phải dẫn dòng, không phải làm đê quai nên hạn chế giải phóng mặt bằng; công trình kết hợp được cả công trình thủy lợi và cầu giao thông đường bộ với quy mô lớn. Giá thành thấp hơn từ 20 – 40% so với công trình truyền thống mà tuổi thọ tương ứng. Hiện nay được áp dụng trên địa bàn tỉnh Cà Mau và một số tỉnh khác.

Những giải pháp trên đây chỉ là điển hình trong hàng trăm giải pháp đang ứng dụng rộng rải trong và ngoài tỉnh như cầu kéo, máy ép bạc siêu tốc…Có thể nói Hội thi và ứng dụng giải pháp kỹ thuật đoạt giải là nhu cầu phải có của xã hội mà Liên hiệp Hội là cơ quan chủ trì phối hợp làm được điều đó.

Nhìn chung tổ chức Hội thi có nề nếp. Xin chủ trương Ủy ban nhân dân tỉnh, thành lập các tổ chức: “Ban Tổ chức Hội thi “do Chủ tịch Liên hiệp Hội làm trưởng Ban”, Chủ tịch Liên hiệp Hội thành lập Ban Thư ký, Hội đồng giám khảo”; xây dựng và triển khai quy chế, kế hoạch, thể lệ nội dung Hội thi. Phối hợp các ngành liên quan triển khai trong hệ thống ngành mình, nhất là các ngành hoạt động trong lĩnh vực khoa học kỹ thuật, với Sở Nội vụ về sáng kiến của công chức, viên chức hàng năm; với các cơ quan thông tin đại chúng để chuyển các thông tin Hội thi đến các thành phần trong xã hội; các cấp chính quyền và đoàn thể địa phương phổ biến nội dung Hội thi đến nội bộ và dân. Chấm thi nghiêm túc khách quan; Hội đồng Giám khảo được chọn là những cán bộ phù hợp chuyên ngành có kiến thức, có tâm huyết.           

Thuận lợi, khó khăn tổ chức Hội thi và ứng dụng giải pháp

Thuận lợi có tính nguyên nhân là Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh quan tâm và tạo nhiều điều kiện tốt cho Liên hiệp Hội thực hiện nhiệm vụ. Ủy ban nhân dân tỉnh có nhiều văn bản chỉ đạo các ngành, địa phương đồng thời theo dõi và kiểm tra Liên hiệp Hội.

Các ngành, các cấp liên quan hỗ trợ và phối hợp chặt chẽ. Các sở, ngành liên quan nhiều như: Sở Khoa học & Công nghệ, Sở Giáo dục & Đào tạo, Sở y tế, Công đoàn, Hội Nông dân…phát động nội bộ ngành và lòng ghép nội dung Hội thi, ứng dụng giải pháp đoạt giải; các địa phương cũng xem đây là nhiệm vụ phải thực hiện và có nhiều cố gắng.  

Nhân dân và cán bộ, những người có điều kiện sáng tạo tham gia tích cực. Nhiều người là nông dân “trơn” đã có những giải pháp sáng tạo như: ông Lê Văn Quân, ông Đặng Ô Rê với giải pháp “Cầu kéo xuồng qua đặp”, ông Lê Minh Tâm với giải pháp “Máy sên bùn cải tiến”; ông Văn Khén với giải pháp “Máy ép bạc siêu tốc”…. Nhiều cán bộ tham gia nhiệt tình như: ông Trương Hớn Dân, ông Tăng Xuân Đỉnh với giải pháp “Chống đông máu trong chạy thận nhân tạo không dùng Heparin”; ông Nguyễn Thanh Long, ông Tiền Minh Khởi, bà Lê Mỹ Nương với giải pháp “Đai giữ bé sơ sinh trong phương pháp da kề da và cho trẻ bú sớm trong vòng 01 giờ đầu sau khi sanh”…Sự hưởng ứng rộng rãi của xã hội có tính quyết định cho thành công Hội thi.   

Cơ quan thẩm quyền tạo điều kiện về tài chính theo quy định (phần cứng), các nhà tài trợ tích cực hỗ trợ cho các khoản chi phải có nhưng không nằm trong mục chi của ngân sách; Ban Tổ chức Hội thi sử dụng đúng mục đích, công khai minh bạch; có hỗ trợ tài chính để ứng dụng một số giải pháp cá biệt.

Một số khó khăn, chủ yếu là: Một bộ phận cán bộ và dân chưa hiểu sâu yêu cầu, nội dung, thể lệ của Hội thi; nhiều người hiểu giải pháp kỹ thuật dự thi là cái gì “vĩ đại” chỉ dành cho các nhà khoa học; cũng có người lúng túng về lập hồ sơ; các doanh nghiệp có nhiều sáng kiến song ngần ngại tham gia do tính cạnh tranh trong kinh doanh. Tổ chức tuyên truyền ứng dụng các giải pháp đoạt giải còn hạn chế nhất định.   

Để tổ chức Hội thi và ứng dụng giải pháp tốt hơn cần xem xét một số vấn đề

Tranh thủ sự lãnh đạo của Ủy ban nhân tỉnh nhiều hơn, từ đây chuyển mạnh nhận thức trong xã hội, trước hết là nội bộ; xử lý một số vấn đề còn vướng mắc, kinh phí cho cấp huyện, mô hình thống nhất về các tổ chức của Hội thi cấp huyện, thực hiện tốt, nhanh về khen thưởng tác giả đoạt giải, tổ chức và cá nhân có thành tích trong hoạt động Hội thi; hỗ trợ kinh phí ứng dụng những giải pháp cá biệt có nhu cầu bức rút nhưng khó xã hội hóa.  

Xây dựng Liên hiệp Hội mạnh là cơ sở để triển khai mọi nhiệm vụ. Cán bộ của Liên hiệp Hội phải là những người có tâm huyết, trách nhiệm và thạo việc; cán bộ chuyên trách của Liên hiệp Hội rất ít, vì vậy việc huy động sử dụng cán bộ kiêm chức, cán bộ ở các tổ chức hội thành viên là rất quan trọng; biết rút kinh nghiệm qua các kỳ Hội thi để tổ chức kỳ thi ngày càng có nề nếp.

Liên hiệp Hội có mối quan hệ tốt với các ngành, các cấp nhằm huy động sự phối hợp hoạt động có trách nhiệm của họ. Ở họ có những thành viên sáng tạo, người có nhu cầu ứng dụng, có các phương tiện truyền thông…, ngược lại Liên hiệp Hội không có. Có thể nhận thức tổng quát rằng không một sản phẩm nào ra đời từ hoạt động đơn nhất, vì vậy sự phối hợp là nguyên nhân cho thành công, đặc biệt là các tổ chức hoạt động theo khuôn khổ hội.  

Cơ quan thường trực tổ chức Hội thi cần quan tâm hơn nữa việc ứng dụng các giải pháp đoạt giải. Trước hết là tác động tạo ra các giải pháp phục vụ thiết thực hiệu quả cho nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội; như vậy tự nó có sức lan tỏa; bằng nhiều hình thức quảng bá rộng rãi để người có nhu cầu sử dụng dễ tiếp cận giải pháp; khảo sát đánh giá tình hình ứng dụng những giải pháp đã qua để có kế hoạch tác động tốt hơn./.   

Nhất Linh