Cơ sở pháp lý

Chính phủ ban hành nhiều văn bản chỉ đạo. Trong đó rất quan trọng là Quyết định số 165/2006/QĐ-TTg ngày 14 tháng 7 năm 2006 “Về việc tổ chức Hội thi sáng tạo kỹ thuật”. Quyết định quy định chi tiết về: Phạm vi và thời gian tổ chức Hội thi; đối tượng và lĩnh vực dự thi; tổ chức thực hiện và nguồn kinh phí tổ chức Hội thi. Công văn số 8267/VPCP-TCCV “V/v tổ chức Giải thưởng sáng tạo khoa học công nghệ Việt Nam” ngày 12/10/2015 của Văn phòng Chính phủ về ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng và có nhiều văn bản khác… với tinh thần là tạo ra phong trào sáng kiến khoa học kỹ thuật ngày càng rộng khắp, hiệu quả.

Ở Cà Mau, mỗi lần tổ chức Hội thi đều có các văn bản chỉ đạo của UBND tỉnh. Hiện nay đang thực hiện Quyết định số 1896/QĐ-UBND ngày 16 tháng 11 năm 2017 của UBND tỉnh “Về việc thành lập Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ VI (năm 2018 – 2019)”; Công văn số 4049/UBND-KGVX ngày 30 tháng 5 năm 2018 “V/v triển khai Hội thi Sáng tạo kỹ thuật toàn quốc lần thứ 15 (2018 – 2019)”. Công văn giao nhiệm vụ cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh (Liên hiệp Hội) chủ trì phối hợp với các sở, ngành liên quan thực hiện; quy định cấp huyện và thành phố thành lập “Ban Chỉ đạo Hội thi Sáng tạo kỹ thuật cấp cơ sở”…

Cơ sở pháp lý của Trung ương và địa phương khá đầy đủ cho tổ chức Hội thi.

Tổ chức triển khai của Ban Tổ chức Hội thi cấp tỉnh lần thứ VI (Ban Tổ chức)

Ngay khi tổng kết Hội thi lần thứ V vào tháng 12 năm 2017, với kết quả vừa đạt được trong khí thế phấn khởi, Ban Tổ chức phát động Hội thi lần thứ VI được nhiều ngành và địa phương hưởng ứng trách nhiệm, nhiệt tình.

Ban Tổ chức ban hành nhiều văn bản hướng dẫn như: Kế hoạch số 192/KH/BTCHT ngày 11 tháng 10 năm 2018 về “Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ VI (năm 2018 – 2019)”; “Thể lệ Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ VI (năm 2018 – 2019)”. Thể lệ hướng dẫn 5 lĩnh vực dự thi: Công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông; Cơ khí, tự động hóa, xây dựng và giao thông vận tải; Vật liệu, hóa chất, năng lượng; Nông, lâm, ngư nghiệp và môi trường; Y tế, giáo dục và các lĩnh vực khác. Nhiều nội dung khác cũng được Thể lệ đề cập là bao quát được các vấn đề chủ yếu cho tổ chức Hội thi. Quy chế số 180/2017/LHH-SKH&CN-LĐLĐ ngày 14 tháng 12 năm 2017 “Về tổ chức và hoạt động của Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật tỉnh Cà Mau lần thứ VI”, vừa tạo lập nền nếp cho hoạt động của Ban Tổ chức tỉnh mà còn là cơ sở cho Ban Chỉ đạo huyện và thành phố. 

Diễn biến chủ yếu trong quá trình tổ chức thực hiện

Sau triển khai phát động, Ban Tổ chức tỉnh tổ chức đến các địa phương đôn đốc nhắc nhở, hướng dẫn thêm nội dung, trao đổi kinh nghiệm, nhất là các giải pháp thực hiện của địa phương đạt kết quả. Việc kiểm tra này giải quyết được nhiều vướng mắc về nhận thức của Ban Tổ chức cấp huyện và thành phố.

Ban Tổ chức tỉnh đề xuất với UBND tỉnh có công văn chỉ đạo về thành lập Ban Tổ chức cấp cơ sở và kinh phí hoạt động; là 2 vấn đề rất quan trọng tác động mạnh đến thực hiện nhiệm vụ. Vận dụng chỉ đạo của tỉnh, UBND nhiều huyện chủ động cân đối ngân sách hỗ trợ kinh phí cho Hội thi cấp mình khá cởi mở.

Sau triển khai cấp tỉnh thì hầu hết các huyện tổ chức triển khai; nhiều huyện như Đầm Dơi, Cái Nước… sớm có quyết định thành lập Ban Tổ chức; có kế hoạch và quy chế hoạt động của Ban; phân công cụ thể các thành viên Ban; có huyện giao chỉ tiêu cho ngành và địa phương của huyện.

Thực hiện huyện và thành phố là đầu mối tiếp nhận hồ sơ. Dù chưa tuyệt đối. Có tác giả nộp thẳng về Ban Tổ chức tỉnh song so với lần trước thì tỉ lệ thấp hơn; số giải pháp tập trung về cấp huyện nhiều nên dễ kiểm soát, hướng dẫn tác giả khắc phục kịp thời sơ sót.

Kết quả số giải pháp dự thi lần thứ VI so với lần thứ V

Stt

            Tên đơn vị

   Lần VI   

    Lần V

  % lần VI

1

Thành phố Cà Mau

      25

      12

  208,3

2

Huyện Đầm Dơi

      14

        6

  233,3

3

Huyện Cái Nước

      31

       20

  155,0

4

Huyện Năm Căn

      15

         2

  750,0

5

Huyện Ngọc Hiển

      32

         2

1.600,0

6

Huyện Trần Văn Thời

      13

       10

   130,0

7

Huyện Phú Tân

        4

         0

   400,0

8

Huyện U Minh

        2

         2

   100,0

9

Huyện Thới Bình

        3

         1

   300,0

 

Tổng số giải pháp

    139

        55

   252,7

Qua bảng trên cho thấy:

- Tổng số dự thi tăng hơn lần trước là 84 giải pháp; tương ứng 152,7%. Con số này cho thấy phong trào ngày càng sâu rộng và khả năng tổ chức thực hiện tốt hơn.

- Các huyện đều tham gia và trách nhiệm nên có kết quả hơn, xét về số lượng thì: Ngọc Hiển chiếm vị trí thứ nhất, Cái Nước thứ hai, Cà Mau thứ 3 (Cà Mau đạt vị trí thứ 3, chủ yếu do tác động từ các kênh khác mạnh hơn Ban Tổ chức thành phố).  

- Xét về tốc độ so với lần trước thì các huyện, thành phố đều tăng, trong đó: Ngọc Hiển tăng 1500%, là huyện có tốc độ tăng cao nhất, là chỉ số phát triển mạnh nhất về nhận thức và khả năng tổ chức thực hiện; Cái Nước tăng 650%; Phú Tân tăng 300%. (Lần này số lượng giải pháp của Phú Tân thuộc nhóm thấp nhất, song tốc độ tăng cao do lần V không có giải pháp nào). Tốc độ tăng không đều cũng phản ảnh còn “vùng trũng”.

Tình hình chung là sự chuyển biến phấn khởi. Điều lo lắng là các huyện Phú Tân, U Minh, Thới Bình chuyển biến rất chậm; thành phố Cà Mau là trung tâm khoa học kỹ thuật của tỉnh song Ban Tổ chức hoạt động yếu.

Lĩnh vực dự thi lần thứ VI so với lần thứ V

Stt

Tên lĩnh vự dự thi

Số giải pháp lần VI

Số giải

pháp lần V

% lần

VI/V

1

Công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông

21

5

420,0

2

Cơ khí, tự động hóa, xây dựng và giao thông

17

15

113,3

3

Vật liệu, hóa chất, năng lượng

7

Nhập khoản khác

 

4

Nông, lâm, ngư nghiệp và môi trường

20

8

250,0

5

Y tế, giáo dục, đào tạo và các lĩnh vực khác

74

27

247,0

 

Tổng số giải pháp

139

55

252,7

Từ những con số trên có thể nhận thấy: 

Xét về số lượng giữa các lĩnh vực dự thi: Y tế, giáo dục, đào tạo và lĩnh vực khác (trong này chủ yếu là y tế) đứng vị trí số 01; cơ khí, tự động hóa, xây dựng, giao thông, vật liệu, hóa chất, năng lượng đứng vị trí thứ 02; công nghệ thông tin đứng vị trí thứ 3; ngư, nông, lâm nghiệp vị trí thứ 4. Khi đó tỉnh xác định lĩnh vực ngư, nông, lâm nghiệp là kinh tế mũi nhọn.      

Tổ chức Hội thi lần VI nhận thấy một số vấn đề sau

- UBND tỉnh ngày càng quan tâm hơn công tác hội thi: Sớm có quyết định thành lập Ban Tổ chức Hội thi cấp tỉnh; có nhiều văn bản chỉ đạo; theo dõi hoạt động Hội thi và nhắc nhở, tháo gỡ kịp thời các khó khăn.

- Ban Tổ chức cấp tỉnh, Ban Tổ chức Hội thi cấp huyện có nhiều văn bản hướng dẫn rất cụ thể về các vấn đề vi mô cơ bản phục vụ được cho hoạt động Hội thi; vì vậy tổ chức Hội thi có nền nếp hơn trước.

- Nhận thức dù chưa đồng đều, chưa đạt mong muốn nhưng nhìn chung so với lần Hội thi trước thì có bước phát triển cao; phong trào hưởng ứng sáng tạo kỹ thuật trong nội bộ và nhân dân đang lan tỏa nhanh.

- Ban Tổ chức các cấp thường xuyên kiểm tra đôn đốc thực hiện kế hoạch tổ chức Hội thi: Cấp tỉnh có 2 đợt kiểm tra huyện và thành phố, nhiều huyện có các hình thức như sơ kết, kiểm tra thực tế.

- Nhiều giải pháp linh hoạt, hiệu quả như: Gợi ý chỉ tiêu cho các cơ quan, đơn vị có nguồn lực; xác định trọng điểm; thành viên Ban Tổ chức sát địa bàn, hỗ trợ tác giả; có huyện hỗ trợ kinh phí cho tác giả…

- Số lượng giải pháp dự thi lần thứ VI vượt 152,7% so lần thứ V là tốc độ phát triển hiếm thấy. Do chưa chấm thi lần thứ VI nên chưa có số liệu cụ thể phân tích về chất lượng, song qua hồ sơ nhận thấy nhiều giải pháp sát với nhu cầu đời sống, sản xuất và có tính mới.

Tuy nhiện hạn chế còn nhiều; xin điểm lại mấy vấn đề chủ yếu sau

Còn một ít Ban Tổ chức địa phương tổ chức thực hiện chưa tốt như thành phố Cà Mau, huyện U Minh, Thới Bình, Phú Tân; có nơi chưa phân biệt rõ Cuộc thi và Hội thi; hướng dẫn hồ sơ cho tác giả thiếu chặt chẽ nên một số tác giả phải bổ sung; ngay từ đầu chỉ đạo thống nhất nhận hồ sơ tại huyện, thành phố song nhiều tác giả không rõ nên nộp thẳng Ban Tổ chức tỉnh làm chi phí của tác giả tăng lên.

Để tổ chức Hội thi kỳ VII tốt hơn cần

Ban Tổ chức Hội thi từng cấp nên tổ chức tổng kết Hội thi lần VI đánh giá sâu mặt được, mặt chưa được tìm nguyên nhân để có kế hoạch khắc phục cho Hội thi lần thứ VII. Về nhận thức phải khẳng định Tổ chức Hội thi là góp phần thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa và xây dựng nền kinh tế tri thức; các quy định của Trung ương, của UBND tỉnh về tổ chức Hội thi được xem là cơ sở pháp lý vì vậy thực hiện Hội thi là nghĩa vụ, là trách nhiệm. Hoàn thiện hơn về các giải pháp tổ chức thực hiện từ bài học kinh nghiệm lần VI; các đơn vị hoạt động yếu như kể trên cần học tập kinh nghiệm nơi làm tốt.

Nếu có nhận thức đúng, nhiệt tâm và trách nhiệm của các Ban Tổ chức thì Hội thi lần VII sẽ cho kết quả tốt./.

Phạm Văn Đức