Chủ tịch Liên hiệp Hội tỉnh – Dương Việt Thắng trao giải nhất cho tác giả đoạt Cuộc thi sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh Cà Mau - Ảnh: Thanh Trà

Từ năm 2010 đến nay, Ủy ban nhân dân tỉnh giao cho Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật (Liên hiệp Hội) là cơ quan thường trực của Ban Tổ chức Hội thi và Cuộc thi tỉnh Cà Mau phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ, Tỉnh đoàn, Liên đoàn Lao động tỉnh, Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức Hội thi và Cuộc thi. Đến nay Liên hiệp Hội đã tổ chức được 6 lần Hội thi và 4 lần Cuộc thi, kết quả:

* Tổ chức Hội thi

- Hội thi đã trải qua 10 năm (2010 - 2019), tổ chức thành công 6 lần, có 529 giải pháp tham gia dự thi, Ban Tổ chức đã sơ tuyển và chọn ra 455 giải pháp đủ điều kiện để xét chọn. Các giải pháp tham gia dự thi tập trung vào 05 lĩnh vực: Công nghệ thông tin, điện tử, viễn thông; cơ khí, tự động hóa, xây dựng và giao thông vận tải; vật liệu, hóa chất, năng lượng; nông, lâm, ngư nghiệp và môi trường; y tế, giáo dục - đào tạo và các lĩnh vực khác. (Riêng nhiệm kỳ 2014 – 2019 Liên hiệp Hội đã tổ được 3 lần, có 284 giải pháp tham gia dự thi, Ban Tổ chức đã sơ tuyển và chọn ra 271 giải pháp đủ điều kiện để xét chọn).

GSVS,TSKH Đặng Vũ Minh, Chủ tịch Hội đồng Trung ương Liên hiệp Hội Việt Nam tham quan mô hình sản phẩm tham dự Cuộc thi trong một lần về dự Lễ Tổng kết trao giải của tỉnh - Ảnh: Việt Thắng.

- Kết quả có 140 giải pháp đạt giải. Trong đó: Lần thứ I (năm 2010) có 16 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 3 giải ba và 10 giải khuyến khích; lần thứ II (năm 2011) có 26 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 10 giải ba và 13 giải khuyến khích; lần thứ III (năm 2012 - 2013) có 27 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 2 giải ba và 22 giải khuyến khích; lần thứ IV (năm 2014 - 2015) có 24 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 6 giải ba và 15 giải khuyến khích; lần thứ V (năm 2016 - 2017) có 24 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 6 giải ba và 15 giải khuyến khích; lần thứ VI (năm 2018 - 2019) có 23 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 6 giải ba và 14 giải khuyến khích. Thông qua 5 lần tham dự Hội thi toàn quốc, tỉnh Cà Mau đạt được 1 giải ba và 5 giải khuyến khích. (Riêng nhiệm kỳ 2014 – 2019, kết quả có 71 giải pháp đạt giải. Trong đó: 3 giải nhất, 6 giải nhì, 18 giải ba và 44 giải khuyến khích. Đạt giải toàn quốc: 1 giải ba và 1 giải khuyến khích).

* Tổ chức Cuộc thi

- Cuộc thi đã trải qua 7 năm (2012 - 2018), tổ chức thành công 4 lần, có 367 mô hình, sản phẩm tham gia dự thi, Ban Tổ chức đã sơ tuyển và chọn ra 332 mô hình, sản phẩm đủ điều kiện để xét chọn. Các mô hình, sản phẩm tham gia dự thi tập trung vào 05 lĩnh vực: Đồ dùng dành cho học tập; phần mềm tin học; sản phẩm thân thiện với môi trường; các dụng cụ sinh hoạt gia đình và đồ chơi trẻ em; bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế. (Riêng nhiệm kỳ 2014 – 2019 Liên hiệp Hội đã tổ được 2 lần, có 281 mô hình, sản phẩm tham gia dự thi, Ban Tổ chức đã sơ tuyển và chọn ra 264 mô hình, sản phẩm đủ điều kiện để xét chọn).

- Kết quả có 76 mô hình, sản phẩm đạt giải. Trong đó: Lần thứ I (năm 2012) có 13 giải: 1 giải nhì, 5 giải ba và 7 giải khuyến khích; lần thứ II (năm 2013 - 2014) có 19 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 6 giải ba và 10 giải khuyến khích; lần thứ III (năm 2015 - 2016) có 19 giải: 1 giải nhất, 2 giải nhì, 6 giải ba và 10 giải khuyến khích; lần thứ IV (năm 2017 - 2018) có 25 giải: 1 giải nhất, 3 giải nhì, 6 giải ba và 15 giải khuyến khích. Thông qua 4 lần tham dự Cuộc thi toàn quốc, tỉnh Cà Mau đạt được 1 giải nhì và 2 giải khuyến khích. (Riêng nhiệm kỳ 2014 – 2019, kết quả có 44 mô hình, sản phẩm đạt giải. Trong đó: 2 giải nhất, 5 giải nhì, 12 giải ba và 25 giải khuyến khích. Đạt giải toàn quốc: 1 giải nhì và 1 giải khuyến khích).

Những giải pháp sáng tạo kỹ thuật đạt giải đã được ứng dụng vào thực tiễn sản xuất, đời sống mang lại hiệu quả kinh tế - xã hội thiết thực, điển hình như:

- Giải pháp “Thước đa năng” của tác giả Dương Vĩnh Trung, hiện tại giải pháp này đã đăng ký và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp bằng sáng chế về thước đa năng được kết nối từ thước thẳng thứ nhất và thước thẳng thứ hai, sử dụng được chức năng như thước thẳng, thước đo độ, compa, êke... đặc biệt là thước đa năng còn có khả năng xác định được tính đối xứng của một hình để xác định tia phân giác của góc, xác định đường trung trực của một đoạn thẳng, xác định tam giác cân, xác định tam giác đều (không cần kẻ các đường phụ), xác định tâm của đường tròn nội tiếp hay ngoại tiếp dễ dàng và đơn giản nhất.

- Giải pháp: “Chống đông máu cơ học trong chạy thận nhân tạo không dùng Heparin” đồng tác giả BS. Trương Hớn Dân và BS. Tăng Xuân Đỉnh, có khả năng áp dụng chỉ định cho tất cả các trường hợp suy thận có chỉ định chạy thận nhân tạo nhưng có chống chỉ định dùng heparin đồng thời có thể áp dụng cho tất cả các trung tâm chạy thận trong cả nước do thiết bị đơn giản, rẻ tiền; có thể tích hợp máy rung lên giá đỡ màng lọc đi theo máy thận, để sẵn sàng sử dụng khi cần thiết.

- Giải pháp: “Mô hình áo và gối hỗ trợ nuôi con bằng sữa mẹ” đồng tác giả: BS. Trần Nguyệt Hoàng, BS. Trương Minh Kiển và Lâm Mỹ Linh, đây là sáng kiến đơn giản nhưng có khả năng ứng dụng rộng rãi, mô hình này được áp dụng cho những bà mẹ nuôi con bằng sữa mẹ, đặc biệt là các bà mẹ mổ đẻ và có khả năng ứng dụng trong cả nước.

- Giải pháp “Tác nghiệp trong thực hiện quản lý thiết kế thi công cống thủy lợi”, đồng tác giả Tô Quốc Nam và Nguyễn Văn Sol có khả năng ứng dụng đối với đập xà lan, đập bản dầm được áp dụng ở khu vực Đồng bằng Sông Cửu Long như hệ thống cống Ô Môn Xa No, cống phân ranh mặn ngọt của tỉnh Bạc Liêu và địa bàn Cà Mau. Hiện nay, được sử dụng thiết kế, thi công xây dựng trên địa bàn tỉnh Cà Mau với hiệu quả: Công trình được xây dựng ngay trên lòng sông, không phải dẫn dòng, không phải làm đê quai nên không phải đền bù đất xây dựng công trình tạm thời và công trình vĩnh viễn như công nghệ truyền thống; công trình kết hợp được cả công trình thủy lợi và cầu giao thông đường bộ với quy mô lớn nên ý nghĩa kinh tế - xã hội càng lớn, tránh tình trạng tách rời gây lãng phí trong xây dựng hạ tầng cơ sở phục vụ sản xuất. Giá thành thấp hơn từ 20 – 40% so với công trình truyền thống.

- Giải pháp: “Cải tiến máy cày đầm tôm công nghiệp và nuôi tôm quảng canh loại máy Honda chạy xăng” của tác giả Nguyễn Văn Rô. Hiệu quả của chiếc máy cày mang lại là rất rõ rệt: Do trọng lượng nhẹ nên dễ di chuyển trong vuông tôm, giá thành thấp, tiết kiệm nhiên liệu và thời gian, công sức cho người dân.

- Giải pháp: “Máy ép bạc cây siêu tốc”, tác giả Văn Khén ở Thị trấn Năm Căn, huyện Năm Căn đã khắc phục được những nhược điểm trong việc thay bạc cây thủ công trước đây… nay sử dụng máy ép thay bạc cây máy tàu, vỏ lải, máy sên bùn đảm bảo nhanh, chính xác, khách hàng không phải chờ đợi lâu, năng suất lao động tăng gấp 4 - 5 lần v.v…

Những mô hình, sản phẩm đạt giải của thanh thiếu niên nhi đồng, điển hình như: “Thuyền Linda – thuyền trú bão trên biển” của các em Nguyễn Phúc Thiện, Phan Mỹ Châu – Trường trung học Phổ thông Đầm Dơi; “Mô hình túi xách thân thiện với môi trường” của em Tô Trần Nhật Linh – Trường trung học Cơ sở Thanh Tùng, huyện Đầm Dơi; “Máy xay rác mini” của em Nguyễn Tân Khoa – Trường trung học Cơ sở Phú Tân, huyện Phú Tân; “Giá đọc sách cho người khuyết tật cả hai tay” của em Trần Thảo Vy – Trường Trường trung học Cơ sở Võ Thị Sáu, TP. Cà Mau; “Ba lô thông minh” của các em Sử Thanh Trà, Sử Thanh Phú – Trường trung học Phổ thông Hồ Thị Kỷ, TP. Cà Mau… đã khơi dậy tiềm năng và tư duy sáng tạo khoa học – kỹ thuật của thanh thiếu niên nhi đồng. Giúp các em trau dồi kiến thức, tạo cơ hội để các em phát huy khả năng sáng tạo, thực hiện ước mơ trở thành nhà sáng chế, nhà khoa học trong tương lai. Tạo sân chơi lành mạnh, bổ ích cho thanh thiếu niên, nhi đồng tích cực học tập, nghiên cứu khoa học. Thông qua Cuộc thi phát hiện, tôn vinh những tài năng trẻ để bồi dưỡng nguồn nhân lực khoa học – công nghệ cho tương lai.

Qua các lần tổ chức Hội thi và Cuộc thi, cũng như kết quả đã đạt được. Từ đó có một vài chia sẻ kinh nghiệm trong công tác tổ chức Hội thi, Cuộc thi và việc triển khai, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật vào thực tế

Thứ nhất, làm tốt việc tham mưu cho UBND tỉnh đối với thành lập Ban Tổ chức và cơ quan thường trực Hội thi và Cuộc thi.

Liên hiệp Hội tham mưu cho UBND tỉnh ban hành Quyết định thành lập Ban tổ chức Hội thi và Cuộc thi. Giao cho Chủ tịch Liên hiệp Hội làm Trưởng ban; lãnh đạo Liên đoàn Lao động tỉnh, Sở Khoa học và Công nghệ, Tỉnh đoàn, Sở Giáo dục và Đào tạo làm Phó Trưởng ban; một số lãnh đạo sở, ban, ngành cấp tỉnh có liên quan và một số lãnh đạo UBND huyện, thành phố Cà Mau làm thành viên. Đồng thời, giao cho cơ quan Liên hiệp Hội thường trực theo dõi hoạt động của Ban Tổ chức Hội thi và Cuộc thi, khi cần thiết đề xuất củng cố kiện toàn, bổ sung, thay thế để đảm bảo Ban tổ chức hoạt động có hiệu quả.

Thứ hai, làm tốt công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức cho Hội thi và Cuộc thi

Ngoài hình thức tuyên truyền thông qua các phương tiện thông tin đại chúng, Thường trực Liên hiệp Hội cùng với Ban Tổ chức Hội thi và Cuộc thi tỉnh đi đến làm việc với các huyện, thành phố Cà Mau mời thường trực Ban Tổ chức Hội thi và Cuộc thi, các cơ quan ban, ngành đến dự để nghe tuyên truyền mục đích, ý nghĩa của Hội thi và Cuộc thi. Đồng thời, triển khai Thể lệ, Kế hoạch của Hội thi, Cuộc thi và giải thích những ý kiến của các đơn vị ở địa phương đặt ra, cũng như của các tác giả về các giải pháp, mô hình, sản phẩm dự định tham gia Hội thi và Cuộc thi mà họ còn đắn đo chưa muốn đưa ra tham gia dự thi.

Từ thực tế cho ta thấy, ở nơi nào, các ngành, các cấp có sự quan tâm chỉ đạo cùng với sự phối hợp của Ban Tổ chức Hội thi, Cuộc thi trong công tác tuyên truyền, vận động, đôn đốc... thì nơi đó sẽ có phong trào, nhiều người tham gia hưởng ứng, chất lượng giải pháp, mô hình, sản phẩm kỹ thuật sẽ khá hơn.

Thứ ba, làm tốt công tác kiểm tra, nhắc nhở các tổ chức, cá nhân tham gia Hội thi và Cuộc thi

Cùng với Thể lệ, Kế hoạch, Trưởng ban tổ chức Hội thi và Cuộc thi tỉnh còn có công văn nhắc nhở các sở, ban, ngành, địa phương trong tỉnh phải triển khai và thực hiện tốt công tác Hội thi, Cuộc thi. Phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi, động viên, đôn đốc và tạo mọi điều kiện tốt nhất đối với các tổ chức, cá nhân đang ấp ủ những giải pháp, mô hình, sản phẩm để sớm hoàn thiện và tham gia Hội thi, Cuộc thi. Chính nhờ sự động viên, cổ vũ kịp thời của Ban Tổ chức Hội thi và Cuộc thi, đã góp thêm động lực giúp cho những người đam mê sáng tạo trên các lĩnh vực tìm tòi, nghiên cứu đưa ra nhiều giải pháp, mô hình, sản phẩm sáng tạo tham gia Hội thi và Cuộc thi tỉnh Cà Mau.

Thứ tư, phát huy vai trò của Ban Thư ký, Tổ Thư ký.

Thường trực Liên hiệp Hội cần tạo điều kiện để Ban Thư ký, Tổ Thư ký phát huy tối đa vai trò, trách nhiệm trong việc phổ biến, hướng dẫn cụ thể các quy định Hội thi, Cuộc thi và vận động tham gia cũng như giúp đỡ các đối tượng có yêu cầu về kỹ năng viết bản thuyết minh cho giải pháp tham gia Hội thi, Cuộc thi, để nâng cao chất lượng bài báo cáo.

Phát huy vai trò Ban Thư ký, Tổ Thư ký trong tham mưu, đề xuất các nội dung hoạt động, nhất là quan hệ mời các thành viên Ban Giám khảo và bố trí các Hội đồng Giám khảo làm việc hiệu quả, đánh giá chọn lựa những giải pháp, mô hình, sản phẩm có chất lượng, đề xuất những sản phẩm đạt giải và tham gia cuộc thi toàn quốc.

Thứ năm, Ban Tổ chức Hội thi, Cuộc thi tỉnh Cà Mau và các huyện, thành phố Cà Mau không ngừng đổi mới và nâng cao chất lượng Hội thi, Cuộc thi. Cùng với mọi người tâm huyết, đam mê với công việc của mình thì nhất định sẽ nảy sinh ý tưởng mới, sáng tạo mới để cải tiến nâng cao năng suất, chất lượng trong công việc.

Thứ sáu, việc triển khai, ứng dụng các giải pháp kỹ thuật vào thực tế.

Để phát huy hiệu quả kinh tế - xã hội của các giải pháp kỹ thuật, mô hình, sản phẩm dự thi, phải chú trọng việc quảng bá, chuyển giao những giải pháp đạt giải ứng dụng hữu ích, hiệu quả để quần chúng nhân dân học tập, làm theo và gắn với tôn vinh tác giả. Các ngành, các cấp cần tạo điều kiện cho các giải pháp đạt giải sớm ứng dụng rộng rãi vào sản xuất và đời sống.

Ban Tổ chức Hội thi nên có định hướng và kế hoạch cụ thể các hoạt động triển khai ứng dụng các giải pháp tiêu biểu sau khi tổng kết Hội thi, như tổ chức các buổi Hội thảo, các buổi tọa đàm với các chuyên gia… để giới thiệu các kỹ thuật mới và những khó khăn vướng mắc hoặc những yêu cầu đặt ra từ cuộc sống, để từ đó các tác giả có thể cập nhật, nghiên cứu và tìm ra các giải pháp hữu hiệu.

Thường trực Liên hiệp Hội phải thường xuyên cập nhật và nắm tình hình ứng dụng vào thực tế hoạt động sản xuất và đời sống của các giải pháp đạt giải, kịp thời giúp đỡ các tác giả đạt giải trong công tác mở rộng ứng dụng; tạo điều kiện cho các giải pháp sáng tạo tiếp xúc với các nguồn kinh phí có thể đầu tư để mở rộng sản xuất.

Trên cơ sở tổng hợp các giải pháp đạt giải có tính khả thi và khả năng nhân rộng vào thực tiễn, Liên hiệp Hội phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ đề xuất thành các nhiệm vụ khoa học và công nghệ để đưa các ứng dụng vào phục vụ đời sống.

Thứ bảy, làm tốt công tác bình xét khen thưởng cho tổ chức Hội thi và Cuộc thi.

Để động viên các thành viên Ban tổ chức, Ban thư ký, Tổ thư ký Hội thi và Cuộc thi cần làm tốt việc xét thưởng cho tập thể, các thành viên có thành tích xuất sắc trong việc tuyên truyền, vận động tổ chức Hội thi và Cuộc thi. Những tập thể và cá nhân hoàn thành xuất sắc trong công tác tuyên truyền tổ chức Hội thi và Cuộc thi đều được bình chọn đề xuất UBND tỉnh tặng bằng khen. Các tập thể cá nhân hoàn thành tốt được xét tặng giấy khen của Liên hiệp Hội. Nhờ việc làm tốt khâu phối hợp với các sở, ngành và làm tốt công tác thi đua khen thưởng qua các Hội thi và Cuộc thi, Liên hiệp Hội luôn tổ chức thành công qua các lần Hội thi và Cuộc thi.

Thứ tám, phải tổ chức sơ, tổng kết nhằm đánh giá, rút kinh nghiệm trong quá trình triển khai thực hiện và đánh giá hiệu quả, chất lượng các giải pháp, mô hình, sản phẩm để có giải pháp thực hiện có hiệu quả hơn.

Trong thời gian qua, Hội thi và Cuộc thi ở tỉnh Cà Mau đã thực sự trở thành phong trào lao động sáng tạo trong mọi tầng lớp nhân dân và thanh thiếu niên nhi đồng; được các cấp, các ngành, các tổ chức và cá nhân quan tâm. Hội thi, cuộc thi tạo ra nguồn lực khoa học công nghệ mới để phục vụ sản xuất và đời sống. Các giải pháp tham gia dự thi khá đa dạng, phù hợp với những vấn đề bức xúc mà xã hội quan tâm, hầu hết các giải pháp dự thi đều được xây dựng, hình thành từ thực tế lao động sản xuất. Số lượng và chất lượng giải pháp, mô hình, sản phẩm dự thi không ngừng phát triển. Nhiều giải pháp sáng tạo dự thi được triển khai, ứng dụng rộng rãi góp phần tạo ra hiệu quả kinh tế - xã hội thiết thực. Trong đó có nhiều giải pháp trên lĩnh vực y tế đã được ứng dụng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân và hàng chục giải pháp trên lĩnh vực ngư – nông – lâm nghiệp; cơ khí, tự động hóa, xây dựng, giao thông vận tải; giáo dục và đào tạo; công nghệ thông tin… đã đi vào đời sống, sản xuất góp phần nâng cao năng suất lao động, tiết kiệm chi phí sản xuất, tạo thêm việc làm, nâng cao hiệu quả kinh tế, bảo vệ môi trường… mang lại hiệu quả đáng khích lệ./.

Nguyễn Văn Nam - Chánh Văn phòng LHH