Đây là Cây ATM gạo thứ ba sau Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh, số lượng đến trưa 15/4 là hơn 7 tấn với 3.000 người nhận.

Sở dĩ Cây ATM gạo phải đặt tại cơ quan phường 8 vì anh em tiên liệu sức mình không thể kham nổi, nếu không có sự hỗ trợ bằng tất cả tấm lòng của chính quyền địa phương. Thật vậy, từ 12 đến 15/4, hầu hết cán bộ, công nhân, viên chức của phường 8 đều tham gia xuyên suốt từ 6 giờ sáng đến 21 giờ tối: Người hướng dẫn bà con xếp hàng, tiệt trùng, ngồi cách ly theo quy định để chờ đến lượt mình; người ghi chép, người vác gạo đưa lên máy, người cấp phát bọc đựng gạo... Không khí diễn ra sôi nổi, tất bật. Cung cách tổ chức vừa trân trọng, nghiêm túc, trật tự, có nền nếp. Nhiều nhà hảo tâm đến liên hệ để chuyển gạo thêm, số lượng tăng dần. Các địa phương như Hộ Phòng và thành phố Bạc Liêu đến gặp anh Lợi để trao đổi việc lắp ráp máy cho các nơi này. 

Cải tiến từ nguyên lý máy ATM phát tiền của ngân hàng thành máy phát gạo theo định lượng, anh Lợi còn có sáng kiến mới: thay vì phải dùng ngón tay hoặc chân ấn nút, người nhận chỉ cần đưa bàn tay như “vẫy chào” trước màng cảm ứng, gạo sẽ tuôn ra.

Mấy ngày qua báo chí trên thế giới như  Mỹ, Anh, Thái Lan, UAE, Đài Loan, Úc, Qatar, Tây Ban Nha… đăng tải lại thông tin của hãng Reuters về vấn đề này. Họ đánh giá sáng kiến là “hết sức tài tình” trong mùa dịch bệnh; rằng sáng kiến là “một ý tưởng mới lạ”; là “một ý tưởng tuyệt vời trong lúc nhiều người thất nghiệp do dịch Covid-19”. “Không chỉ gây ấn tượng mạnh vì áp dụng kỹ thuật hiện đại, vừa đảm bảo an toàn phòng dịch, ATM gạo còn cho thấy cái tâm, cái tầm của người sáng tạo”... “Một tuần sau khi ra đời, “ATM gạo” dành cho người nghèo, khó khăn do dịch Covid-19 ở thành phố Hồ Chí Minh đã tạo thành làn sóng mạnh mẽ, lan tỏa khắp cả nước. Những mô hình tương tự đã nhân bản ở Hà Nội, Huế, Đà Nẵng, Tây Nguyên”… Ngày 13/4/2020, Đài CNN (1) bình luận: “Một chiếc máy có thể phát gạo miễn phí, điều này quá khó tin nhưng lại là sự thật. Chiếc máy ATM gạo này đã được lắp đặt tại nhiều địa điểm trên khắp Việt Nam để giúp những người đang cần được hỗ trợ nhất trong dịch Covid-19". 

ATM là gì ? Câu hỏi không phải bất kỳ ai cũng giải thích được và “thật tuyệt vời” khi chúng ta hiểu thêm xuất sứ của nó: “Cha đẻ ATM là người Việt Nam!”. Đó là ông Đỗ Đức Cường quê Đức Phổ, Quảng Ngãi. Năm 1963, trong kỳ kiểm tra của một phái đoàn Nhật Bản nghiên cứu về trí thông minh người Việt Nam, ông Cường là học sinh có chỉ số thông minh cao nhất. Ông được cấp học bổng sang Nhật, học tại Đại học Osaka. Ông vừa đi học vừa làm thêm tại công ty Toshiba. Đỗ Đức Cường là tác giả của trên 50 phát minh và sáng chế, 20 năm làm việc tại ngân hàng Citibank (Mỹ), chuyên viên cao cấp cho ngành ngân hàng Hoa Kỳ, là Đại sứ thiện chí của Liên Hợp Quốc. Trở về Việt Nam năm 2003, hiện ông là cố vấn cao cấp cho ngân hàng Đông Á. Hiểu thêm nguồn gốc ATM và sáng tạo của người Việt Nam trước thảm họa của nhân loại, chúng ta càng thấm thía lời tổng kết của cha ông: “Cái khó không bó cái khôn” hoặc “Cái khó ló cái khôn”.

Sau “ATM gạo”, Hà Nội còn có thêm “Siêu thị Hạnh Phúc” với giá bán 0 đồng, trị giá lượng hàng dưới một trăm nghìn, khai trương vào ngày 13/4 để giúp đỡ cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn trong thời gian cách ly toàn xã hội và “Triệu bữa cơm” dành cho người nghèo không có thu nhập khi đang điều trị tại bệnh viện.

Được biết, có người đang nghĩ các ATM gạo sẽ thiết kế trong container để dễ di chuyển, khi dịch đi qua có thể cứu trợ đồng bào bị lũ lụt… Từ đầu tháng tư đến nay, từ Bắc đến Nam, rất nhiều người tham gia làm việc thiện. Có lẽ trong tim mỗi người đều thấm nhuần lời thơ Nguyễn Trãi:

Miếng khi đói, gói khi no

Của tuy tơ tóc, nghĩa so nghìn trùng!” 

Trường Sơn

(1) CNN (Cable News Network) là mạng truyền hình cáp cùa Mỹ được thành lập năm 1980 bởi trùm truyền thông người Mỹ gốc Australia Ted Turner và là một chi nhánh của Turner Broadcasting System.