Thế giới vận động; vì vậy mục tiêu, nội dung, xây dựng gia đình phải thay đổi phù hợp điều kiện cụ thể, như từ cấp độ văn hóa nông nghiệp lên công nghiệp lần thứ nhất, thứ hai, thứ ba, thứ tư. Dù thay đổi thế nào thì triết lý của Bác Hồ như trên vẫn sống mãi.

Có học giả cho rằng gia đình trở thành thiết chế xã hội. Quan trọng là giá trị văn hóa. Ta hiểu văn hóa là toàn bộ giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra. “Gia đình là một trong những hình thức cơ bản trong đời sống cộng đồng của con người, một thiết chế văn hóa – xã hội đặc thù, được hình thành, tồn tại và phát triển trên cơ sở của quan hệ hôn nhân, quan hệ huyết thống, quan hệ nuôi dưỡng và giáo dục… giữa các thành viên”.

Từ những nguyên lý trên, tôi đồng tình định hướng cơ bản xây dựng Gia đình Việt Nam hiện nay:/ Phải kế thừa, gìn giữ và phát huy các giá trị tốt đẹp truyền thống, đồng thời tiếp thu các giá trị mới tiến bộ phù hợp điều kiện phát triển; chia tay với những tập tục lạc hậu, dù nó có tự ngàn đời/ Xây dựng hôn nhân trên cơ sở tự nguyện, đảm bảo quyền tự do ly hôn và kết hôn; điều này chẳng những điều chỉnh bằng đạo đức xã hội, mà còn được pháp luật bảo vệ/ Gia đình phải bình đẳng, thương yêu, trách nhiệm, chia sẻ thực hiện chức năng cơ bản của gia đình và nghĩa vụ với xã hội/ Xây dựng gia đình phải gắn với các mối quan hệ xã hội, đảm bảo phù hợp tác động cùng phát triển.

Sự gắn bó, chia sẻ giữa các thành viên trong gia đình được Bác Hồ thể hiện qua Nhật ký trong tù: Bỗng nghe trong ngục sáo vi vu/ Khúc nhạc tình quê chuyển điệu sầu/ Muôn dặm thiên hà không siết nỗi/ Lên lầu ai đó ngóng trông nhau. Hay năm 1919, một lần có việc tại Thái Lan, nhớ nhà, Bác xúc cảm: Xa nhà chốc mấy mươi niên/ Đêm qua nghe tiếng mẹ hiền ru con. Với con người, gia đình thật là thiêng liêng.                                                         

Ảnh nguồn Internet

Với truyền thống dân tộc và quan điểm của Bác, Đảng và Nhà nước rất quan tâm xây dựng Gia đình Việt Nam phát triển, ấm no, hạnh phúc. Để thực hiện tốt hơn mục tiêu này, ngày 4/5/2001, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 72/2001/QĐ-TTg về ngày Gia đình Việt Nam tổ chức vào 28/6 hàng năm trên toàn quốc. Quyết định xác định rõ “Gia đình là tế bào của xã hội, là cái nôi nuôi dưỡng, là môi trường quan trọng hình thành và giáo dục nhân cách của trẻ em. Xây dựng gia đình no ấm, bình đẳng, tiến bộ và hạnh phúc là góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Quyết định cũng giao nhiệm vụ cho các cấp chính quyền, bộ, ngành liên quan và yêu cầu Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên của mình, vận động các tầng lớp nhân dân tổ chức những hoạt động cụ thể, thiết thực thành các phong trào xây dựng Gia đình Việt Nam. Đây là mơ ước của người Việt Nam và được hiện thực dần theo sự phát triển của đất nước; ngược lại nó cũng tác động tích cực vào sự phồn thịnh của đất nước.          

Ảnh nguồn Internet

Tiêu chí xây dựng Gia đình Việt Nam, có người đề xuất:/ Quan tâm và chia sẻ/ Làm tròn trách nhiệm bản thân/ Tôn trọng lẫn nhau/ Tài chính vững mạnh. Tôi nghĩ  4 tiêu chí này cũng nằm trong nội hàm Gia đình Việt Nam được lý giải như trên và xác định tại Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 72/2001/QĐ-TTg. Xây dựng Gia đình Việt Nam cũng chính là xây dựng gia đình văn hóa, tiêu chí cụ thể hiện hành được quy định tại Nghị định số 122/2018/NĐ-CP ngày 17/8/2018 của Chính phủ về xét tặng danh hiệu “Gia đình văn hóa”; “Thôn văn hóa”; “Làng văn hóa”; “Ấp văn hóa”; “Bản văn hóa”; “Tổ dân phố văn hóa”.

Theo đó có 3 tiêu chí

1. Gương mẫu chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng; pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia các phong trào thi đua của địa phương nơi cư trú. Trong này có 11 tiêu chí chi tiết, như:/ Các thành viên trong gia đình chấp hành các quy định của pháp luật; không bị xử lý kỷ luật tại nơi làm việc và học tập/ Thực hiện các quy định về vệ sinh môi trường, đổ rác và chất thải đúng giờ, đúng nơi quy định/ Tham gia đầy đủ các phong trào từ thiện, nhân đạo, đền ơn đáp nghĩa, khuyến học khuyến tài; sinh hoạt cộng đồng nơi cư trú…

2. Gia đình hòa thuận, hạnh phúc, tiến bộ; tương trợ giúp đỡ  mọi người trong cộng đồng. Trong này có 6 tiêu chí chi tiết, như:/ Ông, bà, cha, mẹ và các thành viên trong gia đình được quan tâm, chăm sóc, phụng dưỡng/ Các thành viên trong gia đình có nếp sống lành mạnh, văn minh, ứng xử có văn hóa trong gia đình, cộng đồng và xã hội…

3. Tổ chức lao động, sản xuất, kinh doanh, công tác, học tập đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả. Trong này có 7 tiêu chí chi tiết, như:/ Kinh tế gia đình ổn định và phát triển từ nguồn thu nhập chính đáng/ Tham gia các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, văn hóa – xã hội do địa phương tổ chức…

Từ xây dựng Gia đình văn hóa, đến Tổ dân phố văn hóa, Làng văn hóa là từng bước mở rộng quy mô hình thành cộng đồng văn hóa, là xây dựng nếp sống văn hóa cho cả xã hội. Cơ sở Nghị định nêu trên của Chính phủ, các bộ ngành Trung ương có thông tư, hướng dẫn thực hiện, Ủy ban nhân dân các tỉnh cụ thể hóa thành các văn bản chỉ đạo tại tỉnh mình, chính quyền, các ngành, các tổ chức xã hội tại các cấp địa phương xây dựng kế hoạch tổ chức triển khai thực hiện.

Hiện nay, xây dựng Gia đình Việt Nam nói chung, Gia đình văn hóa nói riêng có nhiều cơ hội.

Chính trị xã hội ngày càng ổn định là yếu tố cơ bản nhất. Lòng tin của nhân dân với Đảng và Nhà nước ngày càng tăng. Từ chiến lược, sách lược đối nội, đối ngoại đúng đắn nên thành công nối tiếp thành công trên tất cả các mặt đời sống xã hội. Dân chủ xã hội tăng cường, thống nhất ý chí của các tầng lớp trong xã hội ngày càng cao. Nhà nước chủ động, kiên quyết, khéo léo xử lý nhanh gọn đúng pháp luật các vụ bạo lực do bọn phản động nước ngoài giựt dây một số phần tử xấu trong nước như: vụ Đồng Tâm, vụ Formosa… Dư luận ủng hộ cách xử lý dứt khoát, minh bạch của Nhà nước, đồng thời xã hội lên án bọn xấu trong nước, bọn phản động nước ngoài.

Không như một số nước, cứ chiến tranh liên tục, cứ hết cuộc khủng bố này, đến cuộc khủng bố khác; thậm chí nước tự cho là dân chủ, nhân quyền bậc nhất thế giới vẫn xảy ra biểu tình bạo lực qui mô lớn liên tục; nước thuộc tốp đông dân nhất cũng nhiều vấn đề xã hội nóng bỏng. Nhìn thực tại Việt Nam, một nhà bình luận chính trị nước ngoài nói rằng: Không có chính phủ nào trên thế giới thương dân bằng Chính phủ Việt Nam. Hay Việt Nam là đất nước của hòa bình. Là đất nước đáng sống. Nhiều người ở những nước công nghiệp phát triển về Việt Nam để gắn bó đời mình.  Rất đáng tự hào.

Thế giới ngày càng tin tưởng, tôn trọng và ủng hộ Việt Nam. Với đường lối ngoại giao đa phương, phương châm thêm bạn bớt thù và cân bằng được các cường quốc để giữ vững độc lập. Với vai trò Ủy viên không thường trực Liên hiệp quốc, Chủ tịch Asean trong nhiệm kỳ mình, Việt Nam có nhiều đề xuất tốt được các nước chấp nhận; đồng thời tham gia nhiều tổ chức quốc tế, nhiều hoạt động rất hiệu quả được đánh giá cao. Trong chống đại dịch Covid-19, Việt Nam cung cấp nhiều kinh nghiệm cho thế giới được nhiều tổ chức quốc tế, nhiều chính phủ khen ngợi. Chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WBC), phân tích bối cảnh thời Covid-19 nói: Cả thế giới u ám nhưng Việt Nam mặt trời vẫn sáng. Chính trị - xã hội của ta ổn định được các chính trị gia, các nhà đầu tư thừa nhận Việt Nam là nơi an toàn nhất. Trong thời kỳ thiết lập chuỗi cung ứng mới, nhiều nhà đầu tư chọn Việt Nam là điểm đến.

Đảng và Nhà nước ta xem xây dựng Gia đình Việt Nam là một trong những mục tiêu chiến lược phát triển đất nước, nên: Hệ thống pháp lý được hoàn thiện hơn, từ luật, nghị định, thông tư đến hướng dẫn cụ thể; hệ thống chính trị từ các cấp, các ngành,… đến các tổ chức xã hội, xã hội nghề nghiệp vào cuộc. Mỗi tổ chức đều có chương trình, kế hoạch hành động; các thiết chế xã hội được tăng cường. Các vấn đề nóng tập trung xử lý kịp thời, như: chống bạo lực gia đình, thực hiện bình đẳng giới, bảo vệ trẻ em, phong trào đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa...

Từ đó, nhân dân nhận thức sự quan trọng, ý nghĩa, nội dung xây dựng Gia đình Việt Nam. Họ biết phải làm gì, không nên làm gì. Như vậy, sẽ có tính thống nhất cao trong xã hội; là nguồn lực cực mạnh. Còn nhiều điều kiện khác như: đời sống đã và luôn cải thiện, trình độ dân trí nâng lên, khoa học kỹ thuật, thông tin, truyền thông… phát triển tốt.

Tuy nhiên thách thức còn nhiều. Mặt trái của cơ chế thị trường kéo theo một số hệ lụy về đạo đức xã hội; khi đồng tiền “lên ngôi” thì tình người mờ nhạt; quan hệ quốc tế ngày càng rộng, đi kèm là văn hóa ngoại lai xâm nhập mạnh, trong khi khả năng gạn lọc của nhiều người không cao; bọn ba que cộng hòa và một số phần tử bất mãn phản động khác, tìm mọi cách móc nối số người xấu trong nước chống phá; mặt khác một số tội phạm, tệ nạn xã hội còn là nỗi lo; tình trạng ly hôn ngày càng tăng…

Tôi đồng tình với nhiều người rằng Gia đình Việt Nam là kết quả của hoạt động tổng hợp. Trong đó có:

Phát huy vai trò của cấp ủy, ủy ban nhân dân các cấp và các tổ chức liên quan. Xây dựng Gia đình Việt Nam là chủ trương hết sức quan trọng của Đảng và Nhà nước, vì vậy, cấp ủy, chính quyền và các tổ chức khác ở các cấp xem là nhiệm vụ chính trị của mình và được thể hiện trong các kế hoạch, chương trình cụ thể. Chẳng những cụ thể hóa đúng quan điểm, chủ trương mà còn phù hợp với yêu cầu bức thiết tại địa phương, tại tổ chức mình. Xây dựng Gia đình Việt Nam không miễn trừ trách nhiệm một cá nhân, tổ chức nào; không miễn trừ lĩnh vực nào.

Chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức trong nội bộ và nhân dân. Nội dung tuyên truyền gồm các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; các chương trình, kế hoạch của địa phương, của tổ chức mình; qua đó mỗi người, mỗi gia đình nhận thức sâu sắc và có hành động thiết thực thực hiện. Phải có nhiều hình thức phát động phong phú, liên tục, sao đi vào lòng người, dễ nhớ như: hội họp phổ biến, tranh ảnh, khẩu hiệu, qua các kênh thông tin đại chúng, các chương trình nghệ thuật…

Tổ chức đời sống. Tạo nhiều việc làm. Tổ chức sản xuất, kinh doanh hiệu quả. Khuyến cáo mỗi người, gia đình sử dụng tốt tư liệu sản xuất, hỗ trợ nhau về kỹ thuật, vốn và các điều kiện sản xuất khác. Những người không có tư liệu sản xuất cũng có nghề nghiệp ổn định, sao cho kinh tế gia đình vững vàng. Đi đôi với phát triển kinh tế phải là đời sống tinh thần như sinh hoạt gia đình, sinh hoạt cộng đồng với nhiều hình thức mà ai cũng tham gia được… Ai, gia đình nào cũng có niềm vui. Thực hiện tốt quan điểm của Đảng và Nhà nước “Không để ai ở lại phía sau”.

Các vấn đề khác. Tổ chức thực hiện lưu ý phải có điểm đột phá, vấn đề đột phá; phát động các phong trào sôi động, các đợt thi đua cho một hoặc nhiều mục tiêu, như: Học tập và làm theo tấm gương đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa; Phong trào rèn luyện sức khỏe; Phong trào thi đua sản xuất giỏi; Phong trào an ninh bảo vệ Tổ quốc; phát huy phổ biến, tuyên dương kịp thời gương người tốt, việc tốt… Phải có quyết tâm cao. Bác Hồ dạy “Chủ trương một, biện pháp mười, quyết tâm hai mươi”./.

PVĐ